Schitterende recensie in Volkskrant

De bundel korte verhalen van Franca Treur ziet er gezellig uit, maar het kan er in het boekje snoeihard aan toe gaan.

Eens te meer door de snelheid. Twee jaar geleden lieten Treur en Ettema in X & Y, de eerste bundeling van hun rubriek in nrc next, zien hoe snel stellen en andere koppels in rollenspel verzeild raken, waardoor ze zich als stripfiguurtjes gaan gedragen – alsof ze wéten dat er een tekenaar met hen bezig is. In de psychologische miniaturen uit Slapend rijk voegt Treur aan dat thema een nieuw element toe: herhaaldelijk toont ze aan, en meestal heeft ze daar slechts één alinea voor nodig, hoe razendsnel de verwachtingen, dromen en daden van haar doorsnee-Hollandse personages uiteenlopen.

‘Bij het zondagse ontbijt merkt Folkert op dat Esther in haar hum lijkt vandaag, en in zijn stem klinkt verrassing door. Het doet hem goed haar zo opgewekt te zien zitten, ze mag dat gerust weten. Esther, die het niet hebben kan dat haar stemming het onderwerp wordt van gesprek, staat op en neemt de hond mee voor een ommetje.’ Het verhaaltje in kwestie, ‘Weten’, gaat nog wat alinea’s verder, maar aan deze ene hebben we genoeg om het geloof in deze relatie alweer te verliezen.

De drie zinnetjes zouden de synopsis van een roman kunnen zijn, maar dan eentje die we eigenlijk niet meer nodig hebben, omdat de schets van de situatie alles onthult: hier heb je hem, daar heb je haar, en tussen hen in hangt een drukkende stilte, als een lege tekstballon.

‘Doris voelt zich gesetteld met Berry, maar ze heeft andere mannen nodig voor de seks, of eigenlijk heeft ze seks nodig, en dan niet de seks die ze met Berry heeft.’ Het is één zin, maar met een paar wendingen die het zorgeloze beginnetje zodanig nuanceren dat er van zorgeloosheid in het geheel geen sprake meer is.

Het gewicht van Slapend rijk zit hem niet in de omvang van het boekje: het kan er snoeihard aan toe gaan
© Silvia Celiberti
Het gewicht van Slapend rijk zit hem niet in de omvang van het boekje: het kan er snoeihard aan toe gaan
© rv

In haar roman Hoor nu mijn stem (2017), die op zijn minst op de longlist van de Libris Literatuurprijs had mogen staan, verwerkte Treur vele miniportretjes waarvan het omfloerste venijn de jury moet zijn ontgaan. Slapend rijk bevat zo weinig afleidende tekst, dat niemand er nu nog naast kan kijken. ‘Tussendoor denkt ze af en toe even aan haar man, die het de laatste tijd zo zwaar heeft op zijn werk. Misschien moet ze een pan paella maken. Daar knapt hij soms van op.’ Dat deze remedie hooguit tijdelijk effect zal hebben, moet de echtgenote zelf ook al weten, gezien dat aarzelende woordje ‘soms’.

‘Er zijn moeders die graag knuffelen, en kusjes geven op de geschaafde knie van hun kind, maar zo was Maartjes moeder niet geweest. ‘Snotteren geeft geen pas,’ zei ze altijd. ‘Wees een flinke meid.’ En dat was Maartje geworden, een flinke meid die ver weg was gaan studeren en weinig aan haar moeder dacht.’ De vaststelling aan het slot maakt van deze zin een bijlslag.

De auteur houdt van uitdelen, ook aan de eigen beroepsgroep: de dichteres die alleen kan dromen van veel geld, de uitgever die niets anders kan dan zakelijk zijn, het zielloze geflirt op het Boekenbal. Zodra Franca Treur een paar lijntjes uitzet, tekent zich al een scheur in de harmonie af. Een begin betekent verbazend vaak het begin van het einde. Vakwerk.

 

 

 

 

 

4 april: optreden in het chocoladekerkje in Weesp

Bibliotheek Gooi en meer en Humanistisch Verbond organiseren op woensdag 4 april een avond met schrijver Franca Treur in de Van Houtenkerk (Oudegracht 69).

Net als in haar werk zoekt Franca Treur op een literaire avond naar verbinding. Aan de hand van haar werk snijdt ze thema’s aan als: Wat betekent ‘thuis’ als je ergens bent weggegaan? Wat zijn de neveneffecten van sociaal stijgen? Hoe verbindt je je met dierbaren als ze totaal anders in het leven staan? Wat kan je van jezelf laten zien en wanneer zwijg je uit respect?

Ook is er aandacht voor haar korte verhalen nav het verschijnen van Slapend rijk.

Entree € 12,50 | Leden van de bibliotheek en het Humanistisch Verbond betalen € 10,-

4 april 2018, van 20:00 tot 22:00 | Weesp

Interview Parool n.a.v. Slapend rijk

Het Parool 20 maart 2018

Kwellende situaties in halve pagina’s

Franca Treur begon met het schrijven van korte verhalen om beter te worden in plots. Het tegenovergestelde gebeurde: de plotloze verhalen in Slapend rijk zijn een fenomeen.
MARJOLIJN DE COCQ

Ze schrijft over mensen op een moment in hun leven dat ze liever niet willen worden gezien, zegt Franca Treur (38). Wanneer ze kwetsbaar zijn in bijvoorbeeld hun verlangens. Wanneer hun verwachtingen blijken te botsen met de verwachtingen van anderen. Of als ze juist graag willen voldoen aan andermans verwachtingen, terwijl die misschien niet eens bestaan.

Continue reading

Haydn en een alternatieve passie voor Pasen

Franca Treur treedt van 26 maart t/m 1 april op met strijkorkest Pynarello van violiste Lonneke van Straalen. Pynarello vertolkt De zeven laatste woorden van Jezus aan het kruis van Joseph Haydn. Tussen de delen van de muziek draagt Treur een door haar geschreven ‘eigentijds lijdensverhaal’ voor. Een zwarte illegale man leeft tot op zekere hoogte een prettig leven in een Amsterdams leegstaand brugwachtershuisje, tot hij ontdekt wordt door de vrouw van de overleden brugwachter, die een kans ruikt een deel van haar oude leven weer terug te krijgen. De man wil haar gezelschap niet, maar hij kan haar niet weigeren, hij is illegaal. Zoals zij op haar beurt weer geen nee kan zeggen tegen een buurman als ze haar mond voorbij heeft gepraat.

Bekijk hier een voorproefje bij Podium Witteman

27 maart Muziekgebouw Eindhoven
28 maart Chassetheater Breda
29 maart Hotel Arena Amsterdam
30 maart Tivoli Vredenburg Utrecht
31 maart Stadsschouwburg Nijmegen
1 april Concertzaal Tilburg

Zie agenda voor meer informatie.

‘Slapend rijk’ in de winkel

 

De bundel ‘Slapend rijk’ zit vol mensen die niets bijzonders doen, behalve in de smaak proberen te vallen, ergens aan proberen te wennen of iemand beminnen terwijl er een derde in het spel is.

Koopt u deze bundel met korte psychologische verhalen (15 euro) en prachtige tekeningen van Olivia Ettema tijdens de boekenweek, dan ontvangt u ook het boekenweekgeschenk.

Op 10 maart besteedt Met het oog op morgen (radio 1) aandacht aan het boek.

Op 14 maart doet het televisieprogramma Tijd voor MAX (Nederland 1) dat om 17.10 uur.

En op vrijdagnacht van 16 op 17 maart is Franca te gast bij Nooit meer slapen (radio 1) om 00.30 uur. Ze zal dan geïnterviewd worden door Elfie Tromp. (NB: Dit interview wordt verplaatst naar een andere datum.)

Franca Treur en illustrator Olivia Ettema werken al enkele jaren samen. Elke week verschijnt van hen een geïllustreerd kort verhaal in een van de grote kranten (op dit moment Trouw), en elke maand in De Groene Amsterdammer. Voor Museum Meermanno in Den Haag reden om een tentoonstelling te wijden aan deze samenwerking.

Olivia Ettema en Franca Treur zijn beschikbaar voor lezingen en presentaties.